Biti ili ne biti, Perikle

Da li bi veliki atinski državnik i vojskovođa Perikle bio u hamletovskoj dilemi da živi u 21. veku? I da li bi Dobri Perikle bio tako dobar kao gradonačelnik Šapca ili pak Niša? Ova pitanja postavljena su pred nišku publiku u predstavi „Perikle“, reditelja Nikite Milivojevića, a u izvođenju Šabačkog narodnog pozorišta.

Organizacija Pozorišne redakcije Niškog kulturnog centra pružila je svojim sugrađanima priliku prisustvuju izvođenju jednog veoma zahtevnog komada Vilijama Šekspira, ne tako poznatog široj publici, što naravno ne znači da publika nije sa velikim uživanjem ispratila svaki uvežbani ali i improvizani tekst izvanrednih glumaca Šabačkog narodnog pozorišta: Aneta Tomašević, Sonja Milojević, Ivan Tomašević, Ervin Hadžimurtezić, Dejan Šarković, Vladimir Milojević, Deana Kostić, Miloš Vojinović, Strahinja Barović, Kristina Pajkić. Takođe, uz sjajnu muzičku pratnju, ovi virtuozni glumci dočarali su nam jednu poznatu istorijsku priču, kroz prizmu humora ali i nadograđene mašte koja je ostavljena publici.

Zato Nikitu Milivojevića svakako možemo izdvojiti kao reditelja koji svojoj publici nimalo ne uskraćuje maštu. Pred publikom je jedna velika zagonetka. Moto cele predstave jeste čudo. Narator na samom početku upozorava publiku da odmah odustane ako ne veruje u čuda. Verovati u čuda u doba apsolutne degradacije društva i čoveka, u doba u kojem ljude nazivamo bogovima; krojiti životni put zazirući od bogova, a opet sa težnjom da se prevaziću i sami bogovi. U jedno takvo doba u kojem su bogovi mrtvi, kada lažni idoli postaju „sve i sva“, pojavljuje se Perikle, s jedne strane da prikaže pravo herojstvo, ali s druge strane, da ukaže na nemoralno veličanje lažnog herojstva. Perikle plovi na talasima večite borbe dobra i zla. „Ljudi su po prirodi zli“ (ili dobri), kaže i sam Mefistofeles. U toj potrazi za svojom „dobrom“ prirodom, naš junak Perikle beži iz Antiohije i kreće na avanturu poput slavnog Odiseja. Gubitak žene i kćerke čini Periklea nemim posmatračem. I bum! Dešava se čudo, tj. „Deus ex machina“ saopštava rasplet: Perikle se ponovo susreće sa svojim voljenima, i „svi su živeli srećno do kraja života… “ Ne treba biti erudita da bi se shvatio postupak ironije, koji Milivojević kroz jedan humor prikazuje delimično parodirajući klasičnu tragediju,ali i samog Šekspira. Međutim, kao pravi satiričar on osuđuje i čitavo naše društvo (naravno, smešteno u neko drugo vreme, na nekom drugom prostoru). Ali otkud onda i Šabac na osvajačkoj mapi iz Peleponeskog rata? Možda zato što je opštepoznato da su Srbi uvek prvi i najbolje sve radili. (Inače, legenda kaže da je Perikle iz šabačkog kraja.) Srpski „nebeski narod“ kao glavni osvajač, bez konkretnog cilja, ali uvek sa velikom željom da se dokaže, kao onaj narod koji hrli za „hlebom i igrama“, kao onaj narod koji ume da se našali na svoj račun, ali koji ume i da veliča svoje vrline; kao narod koji i dalje treba da traga za svojim „Zlatnim dobom“, ne samo u „nestvarnoj stvarnosti“ Nikite Milivojevića, ne samo u teatru, već i u realnosti. To je ono na šta su Perikle i šabačka trupa Nikite Milivojevića hteli da nas podsete: biti (ili ne biti) umeren u svemu.

Autorka: Kristina Grozdanović

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *