Intelligent Dance Music

IDM (Intelligent Dance Music) je termin nastao u Americi 1993. godine kada je stvorena takozvana „IDM lista“, elektronska mejling lista prvobitno napravljena za diskusiju o muzici. Kritika je najčešće bila usmerena na termin „intelligent“ u nazivu, skrećući pažnju na to da se radi o muzici uz koju nije lako igrati. Nastala kasnih 80-ih i početkom 90-ih, ova muzika je izrasla iz spoja tvrdo oblikovane dance i downtempo muzike.

Njena odlika je tendencija ka eksperimentisanju, a ne ka poštovanju žanrovskih karakteristika. DJ-evi kao što su Mixmaster Morris i Dr. Alex Paterson mešali su haus, mekši synth-pop/new wave i ambijentalnu muziku pokrenuvši tako mnoge stvaraoce. Značajna je kompilacija Warp Records-a Artificial Intelligence koja je upoznala slušaoce širom sveta sa nekima od najbitnijih autora: Aphex Twin, Plastikman, Autechre, Black Dog Productions, The Orb, B12.  Druge etikete poput Rising High, GPR, R&S, Rephlex, Fat Cat, Astralwerks – takođe su plasirale kvalitetan IDM. Krajem 90-ih u Americi se stvorila pogodna klima za ovu vrstu muzike, pa su desetine većih etiketa bile otvorene za saradnju uključujući i Drop Beat, Isophlux, Suction, Schematic i Cytrax. Jedni od najznačajnijih predstavnika ovog žanra su Aphex Twin i Autechre.

Aphex Twin je rođen 1971. godine kao Ričard Dejvid Džejms. U početku je stvarao pod imenom AFX, a širu slavu je stekao albumom Selected Ambient Works 85-92 iz 1992. i kasnijim izdanjem iz 1994. godine Selected Ambient Works Volume II kao Aphex Twin.

Godine 1997. izdaje EP Come to Daddy, a 1999. singl Windowlicker. Nakon albuma Drukqs iz 2001. godine sledi period neaktivnosti, da bi se vratio 2014. godine albumom Syro. Sam Ričard Dejvid Džejms je rekao da je stvarao „ambient techno“ muziku sa 13 godina i izumeo softver koji se sastojao od algoritamskih procesa koji su automatski generisali ritam i melodiju. Rephlex Records, čiji je on koosnivač, je skovao reč „braindance“ kojom je opisao muziku Aphex Twin-a. Ovaj termin predstavlja žanr koji sadrži najbolje elemente svih žanrova: tradicionalne, klasične, elektronske, popularne, industrial, ambijentalne muzike, hip-hop, haus, tehno, breakbeat, hardcore, rege, garage, drum and bass itd. Njegovo lice koje se ceri ili je iskrivljeno tema je spotova i omota za albume. Ono predstavlja njegov odgovor na to što ostali stvaraoci tehno muzike skrivaju svoj identitet. Prema njegovim rečima, to je otuda što u tehno muzici, po nepisanom pravilu, ne može na omotu biti lice autora, već ploča ili nešto slično. Zato on stavlja svoje lice, ali se kasnije zaneo – kako sam kaže. Tako, na primer, u spotu za Come to Daddy i Windowlicker njegova glava je na telima drugih ljudi, a na promotivnom materijalu za album Syro nalazi se ova fotografija:


Stvarao je pod raznim pseudonimima: AFX, Blue Calx, Bradley Strider, The Universal Indicator, Brian Tregaskin, Caustic Window, The, Smojphace, GAK, Karen Tregaskin, Patrick Tregaskin, Martin Tressider, PBoD (Phonic Boy on Dope), Polygon Window, Power-Pill, Q-Chastic, Dice Man, The Tuss i Soit-P.P.

 

Autechre je engleski duo koji čine Rob Braun i Sin But oformljen 1987. godine. Tokom karijere njihova muzika je preživela transformacije od ranih radova čiji su koreni svakako u tehno, haus i elektro muzici, do poslednjih albuma koji su eksperimentalni i sadrže složene obrasce ritma i prigušene melodije. Takođe su stvarali pod različitim pseudonimima. Jedan od ranijih je Lego Feet pod kojim su 1991. godine objavili singl 12”. Što se tiče imena Autechre, objasnili su da je to prvobitno bio naziv za traku koju su radili. Prva dva slova „au“ su namerno odabrana, jer je zvuk „au“ postojao na traci, dok su ostala slova nasumično odabrali na tastaturi. Kasnije su taj naziv preuzeli i nastavili pod njim da nastupaju i stvaraju kao duo. Prvi singl objavljen pod imenom Autechre je Cavity Job iz 1991. godine, a 1993. su objavili prvi album  Incunabula koji je prošao iznenađujuće uspešno. U njemu su osetni tehno i elektro koreni, ali i ritmički ukrasi i perkusije koji će kasnije postati bitan element njihovog rada.  Anti EP izražava protest protiv zakonskog akta iz 1994. godine kojim se zabranjuju rejvovi opisani kao okupljanje devet ili više osoba na kojem se pušta rejv muzika. Od 2000. godine nastala je značajna promena u radu Autechre-a oličena u albumima Confield (2001) i Draft 7.30 (2003). U tom smislu je značajan i EP Gantz Graf  iz 2002. godine. Naslovna numera (traka) Gantz Graf  inspirisala je britanskog dizajnera Aleksa Raterforda da napravi video u kojem se pojavljuje objekat koji je sinhronizovan sa muzikom jer menja oblik, pulsira i konačno se raspada.

U radu su koristili analogne i digitalne dram mašine, miksere i efekte. Do 2016. godine objavili su dvanaest albuma, a iste godine objavljen je i četrnaesti EP L-Event.

Autor: Dušan Zaharijević

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *